Thursday, 21 February 2013

आप्पा  पेंडसे  स्मृती व्याख्यान                                                                                                              

व्याख्याते-   माधवराव शिरवाळकर (ज्येष्ठ पत्रकार )
                   श्री. व्ही. एन. मोरे (मोटार वाहन विभाग आयुक्त)
                   विवेक फळसणकर (वाहतूक पोलिस उपायुक्त, मुंबई )

       आप्पा  पेंडसे  यांच्या स्मृती दिनानिमित्त  मुंबई मराठी पत्रकार संघातर्फे मुंबईतील वाहतूक समस्या  या विषयावर व्याख्यान  आयोजित केले होते. या कार्यक्रमात माधवराव शिरवाळकर (ज्येष्ठ पत्रकार ), श्री. व्ही. एन. मोरे (मोटार वाहन विभाग आयुक्त) तसेच विवेक फळसणकर (वाहतूक पोलिस उपायुक्त, मुंबई ) यांनी आपापली मत मांडली.मुंबई मध्ये  वाहतूक समस्या   हि दिवसेंदिवस गंभीर होत चालली आहे. तसेच दररोज वाढणाऱ्या नवीन वाहनांच्या संख्येमुळे पार्किंगची  समस्या हि गंभीर बनत चालली आहे. रिक्षा  चालकांची मुजोरी, भाडी नाकारणे अशा कारणामुळे  लोकांमध्ये असंतोष हा वढतो. असे मत माधवराव शिरवाळकरांनी  व्यक्त केले. तसेच त्यांनी या संबधीत वेबसाईट यांचा उल्लेख केला.  
       श्री. व्ही. एन. मोरे यांनी वाहतूक  समस्या यावर मत व्यक्त केले कि मुंबईतील वाहतूक व्यवस्था हि स्वस्त व चांगली व्यवस्था आहे बेस्ट बस व्यवस्था चे उदाहरण दिले. बेस्ट हि बस व्यवस्था   हि भारतातील चांगली व प्रभावी वाहतूक  व्यवस्था  आहे. यासंबधीत त्यांनी एक आठवण सांगितली कि ९२ च्या दंगलीनंतर रस्त्यावर सामसूम होते. लोक घराबाहेर पडायला घाबरत होते. त्यावेळी मुख्यमंत्र्यांनी  रस्त्यावर रिकाम्या बसेस फिरवण्याचे आदेश दिले कि ज्यामुळे लोकांमधील  भीतीचे वातावरण कमी होईल. ८५% मुंबईकर बस, रेल्वेने प्रवास करतात. 
       या  समस्या  निर्माण का झाल्या या प्रश्नाचे उत्तर देताना म्हणाले कि गेल्या १० ते २० वर्षात वाहने वाढली पण रस्ते व्यवस्था तशीच राहिली.  तसेच त्यांनी हकीम अहवाल चा उल्लेख केला. वाहतूक समस्ये मुळे  नवीन येणाऱ्या वाहनां च्या नोंदणी वरती बंदी घालू शकत नाही. हे त्यांनी स्पष्ट केले. तसेच मुंबईतील ५०% रस्त्यांचा वापर हा पार्किंगसाठी होतो व मुंबई ऑक्ट्रोय रेट  हा जास्त असल्यामुळे वाहनांची नोंद हि ठाणे, नवी मुंबई, भिवंडी ला होते. 

श्री. व्ही. एन. मोरे यांनी वाहतूक   समस्येवर सांगितले उपाय. 
१) पार्किंग रेट  वाढवणे.
२) नागरिकाला तो राहण्याच्या विभागात नोकरी दिल्यास त्याचा प्रवास कमी होईल. तसेच घरासंबंधी stamp      व registration fee  कमी केली पाहिजे. 
३) कार्यालयीन कामात इंटरनेट वापर केला तर काही काम घरी करण्यास मदत होईल.  
        
 
वाहतूक समस्या  म्हणजे वाहतूक पोलिस असे समीकरण बनल्याची खंत वाहतूक पोलिस उपायुक्त विवेक फळसणकर
यांनी व्यक्त केले.  वाहतूक  समस्या बरोबर वाहतूक पोलिसांना सामोऱ्या जाण्यारया अडचणी सुद्धा लोकांनी लक्षात घ्यावे असे आवाहन  फळसणकरांनी केले. तसेच ट्राफिक हवालदाराबरोबर १ तास काम करून बघा व ते रोज कुठल्या अडचणींना सामोरे जातात हे कळेल. लोकांची मानसिकता भावनाशुन्य होत चालली आहे. अशी खंत त्यांनी व्यक्त केले.  यावर उपाय म्हणुन उच्च न्यायालयाने समिती नेमली आहे. तसेच लोकांच्या मानसिकता बदल घडायला हवा. अशी त्यांनी इच्छा व्यक्त  केली.  






Thursday, 17 January 2013


मुंबई महिलांसाठी किती सुरक्षित?

         देशाची राजधानी असलेल्या दिल्ली मध्ये एका विद्यार्थिनीवर झालेल्या अत्याचारामुळे महिलांचा सुरक्षेचा मुद्दा हा चर्चेत आला. अत्याचाराविरोधात देशात विविध ठिकाणी निर्दशने झाली. उगवत्या पिढीने या चळवळीत भाग घेतला. अत्याचाराविरोधात रस्तावर आली. लोकशाहित अन्यायाविरोधात आवाज उठवला जात आहे, हि जाणीव व संवेदनशीलता महत्वाची आहे.
        दिल्लीतील महिला किती सुरक्षित आहेत, याविषयी चर्चा आतापर्यंत अनेकदा झाल्या. त्याचवेळी अतिरेक्यांच्या हिटलिस्टवर असलेल्या आणि चोरी, दंगली अशा प्रश्नाने घेरले्ल्या मुंबईत महिलांची सुरक्षा हा प्रश्न ही आपोआपच येतो. मुंबईत महिला १००टक्के सुरक्षित आहे असे अजिबात नाही. मात्र दिल्लीसारख्या शहराची तुलना करता मुंबई महिलांसाठी अजुनपर्यंत किमान सुरक्षित आहे असेच दिसते. आजही रात्री उशिरापर्यंत येथील नोकरदार तसेच गृहिणी फिरु शकतात.त्यांना धोका नाही असे नाही, पण दिल्लीसारख्या भयंकर भीतीच्या सावटाखाली मुंबईतील महिला नाहित हेही खरेच.
                                       
        दिल्लीतील नोकरदार ज्यांच्या कुटुंबातील मुली शिक्षण वा नोकरी-व्यवसायनिमित्ताने मुंबईकर झाल्या आहेत, अशा महिलांना महिला अत्याचारांबाबत मुंबईची अद्दापि दिल्ली झालेली नाही असे वाटते.
        अनुजा शर्मा, विद्यार्थिनी ही मुळची दिल्लीची पण मुंबईत स्थायिक झाली. तसेच  मुळच्या मुंबईच्या असलेल्या जयश्री पाटील या गृहिणी आहेत यांचे अनुभव लक्षात घेण्याजोग आहे. 
  
        रस्तावरुन चालणारया महिलेला गाडीत टाकायचे. निर्जनस्थळी नेऊन अत्याचार करुन कुठल्याशा रस्त्यावर आ़डवाटेवर फेकुन द्दायचं या घटना दिल्लीकरांना नविन नाहीत म्हणुनच कदाचित त्या तरुणी व तिच्या मित्राच्या मदतीला जावं असे दिल्लीकरांना त्या रात्री वाटले नाही. पण हीच घटना जर मुंबईत झाली असती तर त्या मुलीच्या उघ़ड्या जखमी शरीराला झाकण्यासाठी हजारो हात मध्यरात्रीच्या वेळीही पुढे आले असते. म्हणुन आम्हाला मुंबई अधिक जवळची व सुरक्षित वाटते. कारण अजुन तरी मुंबईच्या संवेदना बोथट झालेल्या नाहीत.
                                                                                            ...अनुजा शर्मा (विद्यार्थिनी)

       महाराष्ट्रायीय संस्क्रृतीमुळे आज महाराष्टात थोड्याप्रमाणात का होईना पण संवेदना जागृत आहे. अजुन ही आम्ही खरेदीसाठी एकट्या बाहेर पडतो. काही प्रमाणात महिलांना आदर दिला जातो. मुंबईत आम्हाला गर्दीची भीती नाही तर आधार वाटतो.
                                                                                                ....जयश्री पाटिल (मालाड)

       प्रख्यात गायक रब्बी शेरगील यांनी आपली वेगळे मत मांडली आहेत.  शेरगील म्हणतात की, भारताच्या उत्तर भागात महिलांवर प्रेम करण्याची संस्क्रृती नाही. महाराष्ट्र आणि इतर भागात प्रेमची संस्क्रृती आहे. उत्तरेत ती नाही याची कारणं ही ऐतिहासिक आणि मानसिक या दोन्ही पातळ्यांवर आहेत. महिला ही उपभोगाची वस्तु आहे हाच विचार इथे दृढमुल झालेला आहे. ज्यावेळी परकीयांची आक्रमणं होत होती त्यावेळेस महिलांना आधी लुटलं जायचं. या सगळ्याचा परिणाम इथल्या सामाजिक मानसिकतेवर झालेला असल्याचं शेरगील सांगतात. 
       मला वैयक्तिक रित्या वाटते कि मुंबईत अजुनतरी महिला किमान सुरक्षित आहेत. आजुबाजुच्या संशयी वातावरणाचा दडपण महिलांवरती येते. पण घाबरुन जाऊन  महिला घरी बसत नाही आहेत. ही बाब महत्वाची आहे.
      समाजातील जाणीव व सुसंस्कृतपणाचा भाग सोडला तर मुळ अत्याचार रोखण्यासाठी असलेल्या व्यवस्थेतील उणीवा हा नेहमीच चर्चेचा विषय राहिलेला आहे. महिलांनी रात्री-अपरात्री बाहेर पडु नये, घर सांभाळावे असे उपदेश देणारे ही लोक समाजात वावरत आहे. त्यातच चित्रपटात दाखविली जाणारी अश्लिलता,  स्वस्तात उपलब्ध असणारे अश्लिल साहित्य याचा देखील काही प्रमाणात परिणाम समाजावर पडत आहे.

       यावर उपाय म्हणुन सरकारने आपल्या व्यवस्थेत बदल करायला हवा. 

१) शिक्षण व्यवस्थेत  आमुलाग्र बदल करायला हवा. ज्या वयात मुलांना लैंगिक प्रश्न पडतात. त्या वयात पालकांनी व शिक्षकांनी समुपदेशन करायची आवश्यकता आहे. त्यांना वाढत्या वयात होणारया शारिरिक बदलाची माहिती देणे गरजेचे आहे. 

२) अत्याचारग्रस्त महिलेकडे बघण्याचा दृष्टीकोन पोलीस व न्याययंत्रणेने बदलला पाहिजे. 

३) अत्याचार गुन्हांची चौकशी करण्यासाठी वेगळी पोलीसयंत्रणा हवी. अशा यंत्रणाना पुरेशे प्रशिक्षण देण्यात यावे. 

४) बलात्काराची व्याख्या बदलुन अजुन त्याची व्याप्ती वाढवायला हवी, अत्याचारग्रस्त महिलेला संरक्षण मिळाले पाहिजे.

     शेवटी हा पुरुषी अहंकाराचा, दृष्टीकोनाचा प्रश्न आहे. पुरुषांनी आपली मानसिकता बदलण्याची गरज आहे. अन्यायाविरोधात लढण्याची गरज आहे.  उद्या आपल्या तसेच कोणाच्या ही आई-बहिणीवर अशा प्रसंग न येवो यासाठी आपण एकजुठीने या समस्येविरोधात उभे राहणे गरजेचे आहे.




Monday, 7 January 2013


फेसबुक'वर दिसल्यास ठरणार भ्रष्टाचाराचा गुन्हा 

कौलालंपूर (मलेशिया)- "फेसबुक'वर ऑनलाइन होण्याचे व्यसन कोणत्या थराला जाईल, हे सांगता येत नाही. मलेशियातील सरकारी कर्मचाऱ्यांमध्ये "फेसबुक' फीवर अगदी टोकाला गेला आहे, त्यामुळे कामाच्या वेळेत "फेसबुक'वर ऑनलाइन राहिल्यास संबंधित कर्मचाऱ्यावर भ्रष्टाचाराचा गुन्हा दाखल करण्याचा निर्णय मलेशियाच्या लाचलुचपत प्रतिबंधक खात्याने घेतला आहे. 
     कामाच्या वेळेत "फेसबुक'वर वैयक्तिक चर्चा करताना कर्मचारी सापडल्यास संबंधित गुन्हेगारावर शिस्तभंगाची कारवाई होईल. संबंधित शिस्तमंडळ कर्मचाऱ्यावरील कारवाईचे स्वरूप ठरवेल. "एमएसीसी"च्या कायद्याअंतर्गत याचा समावेश झाला नसला तरी शिस्तमंडळाचा सूचना देण्याचा अधिकार "एमएसीसी'ला असल्याचे सुतीनाह यांनी स्पष्ट केले. 
     सरकारी कर्मचारी कामाच्या वेळेत फेसबुकवर असल्याची गंभीर दखल मलेशिया सरकारने घेतली आहे. मलेशियन अँन्टी करप्शन कमिशन (एमएसीसी)ने याला आळा घालण्यासाठी कडक पावले उचलली आहेत. यासंदर्भात एमएसीसी'चे मुख्य आयुक्त दकुत सुतीनाह सुतान म्हणाल्या, "सरकारी कर्मचारी ऑफिसमधील वेळेत सुमारे तीन तास फेसबुकवर वैयक्तिक गप्पा मारण्यात वेळ घालवतात, असे निदर्शनास आले आहे. कर्मचाऱ्यांनी कार्यालयातील पूर्णवेळ कामसाठी दिला पाहिजे.'' 

Sunday, 30 December 2012


भारतीय नागरिकाचा खून वर्णद्वेषातून
वृत्तसंस्था
      न्यूयॉर्क - सब-वे स्टेशनवर उभ्या असलेल्या सुनंदो सेन या भारतीय वंशाच्या नागरिकाला रेल्वेखाली ढकलून दिल्याप्रकरणी एका 31 वर्षीय अमेरिकन स्त्रीला पोलिसांनी अटक केली आहे. वर्णद्वेषातून खून केल्याचा गुन्हा या महिलेच्या विरोधात दाखल करण्यात आला आहे. हिंदू आणि मुस्लिम व्यक्तींचा आपण द्वेष करीत असून, त्या द्वेषातूनच सेन यांना रेल्वेखाली ढकलले असल्याचे अटक करण्यात आलेल्या महिलेने पोलिसांना दिलेल्या जबाबात म्हटले आहे.
      इरिका मेनेंडेझ असे या महिलेचे नाव असून, ती क्वीन्स येथील रहिवासी आहे. वर्णद्वेषातून सुनंदो सेन या 46 वर्षीय भारतीयाच्या खुनाला जबाबदार ठरल्याचा गुन्हा इरिकाच्या विरोधात दाखल झाला आहे. या महिलेला क्वीन्स येथील न्यायालयासमोर हजर केले जाणार असून, या प्रकरणी ती दोषी ठरल्यास 25 वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा देण्याची तरतूद अमेरिकेतील कायद्यात आहे.
      क्वीन्स येथे राहणाऱ्या सेन यांनी कोलंबिया विद्यापीठाजवळ एक दुकान सुरू केले होते. सेन अविवाहित होते. तसेच, त्यांच्या माता-पित्याचे निधन झालेले आहे. सेन यांच्या मृत्यूबद्दल भारतातील त्यांच्या नातेवाइकांना कळविण्यात आले असल्याची माहिती पोलिसांनी दिली आहे. इरिका हिने 27 डिसेंबर रोजी क्वीन्स रेल्वेस्थानकावर गाडीची वाट पाहत उभ्या असलेल्या सेन यांना स्टेशनात प्रवेश करणाऱ्या गाडीखाली ढकलले होते. रेल्वेखाली चिरडून सेन यांचा मृत्यू झाला होता. सब-वे स्थानकातील सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांनी पळून जाणाऱ्या इरिकाची छायाचित्रे टिपली होती. घटनेनंतर दोन दिवसांनी एका नागरिकाने दिलेल्या माहितीच्या आधारे पोलिसांनी शनिवारी इरिकाला ताब्यात घेतले.

Wednesday, 26 December 2012


लादेननेही दिली होती लाच.......
इस्लामाबाद 
   
      भ्रष्टाचाराची समस्या ही विश्‍वरुपी झालेली आहे. संपूर्ण जगात दहशत पसरविणारा अल कईदा या दहशतवादी संघटनेचा म्होरक्या ओसामा बिन लादेनदेखील यातून सुटू शकला नसल्याची बाब त्यानेच लिहीलेल्या रोजनिशीतून उघड झाली आहे. पाकिस्तानच्या अबोटाबाद येथे घर बांधण्यासाठी तलाठय़ाला (पटवारी) चक्क ५0 हजार रुपयांची लाच द्यावी लागल्याचे त्याने डायरीत नमूद केले आहे.
अबोटाबाद येथे गतवर्षी २ मे रोजी अमेरिकेच्या नेव्ही सील्स कमांडोंनी ओसामा बिन लादेनचा खात्मा केला. अबोटाबाद येथेच पाकिस्तानी लष्कराची प्रशिक्षण अकादमीही आहे. त्या शहरात पाकच्या आजी-माजी सुरक्षा अधिकार्‍यांचे मोठय़ा प्रमाणात वास्तव्य आहे. अशा ठिकाणी ओसामा अखेरच्या काळात गुप्तपणे वास्तव्य करून होता. तेथे त्याने १४ फूट उंचीची संरक्षक भिंत असलेली ३ मजली हवेली बांधली होती. ही हवेली बांधण्यास त्याला स्थानिक तलाठय़ाला चक्क ५0 हजार रुपयांची लाच द्यावी लागली होती.
      पाकिस्तान सरकारने ती हवेली आता पाडली आहे. तेथे सापडलेल्या १ लाख ३७ हजार कागदपत्रांमध्ये रोजनिशीही सापडली. त्यातील एका नोंदीनुसार ओसामाने लाच दिली होती, असे उघड झाले आहे.
लादेनचे पाकमधील वास्तव्य व त्याच्याविरुद्ध अमेरिकेने केलेली कारवाई यासंबंधी न्यायालयीन चौकशी आयोगाने तेथील सरकारी यंत्रणांच्या त्रुटींवर बोट ठेवले आहे.
त्यात या मुद्याचाही समावेश असल्याचे जंग या वर्तमानपत्राने म्हटले आहे. हा अहवाल पाक सरकारपुढे अद्याप मांडला गेलेला नाही आणि तो उघड करावा की नाही, याबाबत अधिकार्‍यांत दुमत असल्याचे सूत्रांनी म्हटले आहे.
      ओसामाला पाकिस्तानी महसूल खात्याच्या अधिकार्‍यांची लाचखोरी ठाऊक होती. परंतु वास्तव्याबाबत गुप्तता पाळण्यासाठी ओसामाही नाईलाजास्तव तलाठय़ाला लाच द्यावी लागल्याचे स्पष्ट होत आहे. पाकिस्तानी सुरक्षा दलाने त्या तलाठय़ाला अटक केली आहे. पण ज्याच्याकडून लाच घेतली तो लादेन असल्याचे आपल्याला माहित नव्हते, असे त्याने स्पष्ट केले आहे.

Monday, 24 December 2012


चीनवर झाला असता अमेरिकेचा हल्ला.....
वॉशिंग्टन 
(वृत्तसंस्था)
         १९६२ मध्ये चीनने भारताचा पराभव केल्यानंतर अमेरिका चीनवर अत्यंत संतप्त झाली होती व चीनने पुन्हा असे कृत्य केल्यास चीनवर अण्वस्त्र हल्ला करण्याचा अमेरिकेचा विचार होता. कम्युनिस्ट चीनकडून भारताचा पराभव होऊ नये, असे अमेरिकेला वाटत होते. 
         अमेरिकेचे तत्कालीन अध्यक्ष जॉन एफ. केनेडी यांनी ९ मे १९६३ रोजी आपल्या वरिष्ठ लष्करी अधिकार्‍यांची बैठक घेतली होती. चीनकडून भारताचा पराभव होता कामा नये, चीनला चांगलाच धडा शिकवण्याची गरज असून, गरज पडल्यास चीनवर अण्वस्त्रांचा मारा करावा, असा निर्णय दिला होता. आपण इस्रायल व सौदी अरेबियाला मदत करतो, त्याचबरोबर आपल्याला भारताला हमी दिली पाहिजे आणि गरज पडली तर तिचे पालन केले पाहिजे. चीनला भारताचा पराभव करू देता कामा नये, त्यासाठी आपण भारताला मदत केली पाहिजे, असे केनेडी यांनी म्हटले होते. आपण दक्षिण कोरिया आणि व्हिएतनाममधून बाहेर पडू आणि भारताला मदत करू. चीनने परत भारताची कुरापत काढली तर त्यावेळी आपण योग्य तो निर्णय घेऊ, असे केनेडी यांनी या बैठकीत सांगितले होते. व्हाईट हाऊसमधील या बैठकीत तत्कालीन संरक्षण मंत्री रॉबर्ट मॅकन्मारा, सुरक्षा दल प्रमुख जनरल मॅक्सवेल डेवनपोर्ट, मॅक्स टेलर उपस्थित होते, असे या पुस्तकात म्हटले आहे. जुलै १९६२ मध्ये केनेडी यांनी ओव्हल ऑफिसमध्ये छुपी रेकॉर्डिंग यंत्रणा बसविली होती. ओव्हल ऑफिसमध्ये होणार्‍या बैठकीतील संवांदाचे व निर्णयांचे अचूक रेकॉर्डिंग व्हावे यासाठी ही सोय करण्यात आली होती.
       ‘लिसनिंग इन : द सिक्रेट व्हाईट हाऊस रेकॉर्डिंग्ज ऑफ जॉन एफ केनेडी’ या पुस्तकात ही माहिती देण्यात आली आहे. टेड विडमर आणि कॅरोलिन केनेडी हे या पुस्तकाचे लेखक आहेत. यात केनेडींची भाषणे व व्हाईट हाऊसमधील बैठकीतील संवादांचे संकलन आहे.

Friday, 21 December 2012


                                          ५० वर्षांत मानवाचे क्लोनिंग शक्य

लंडन 
       नोबेल विजेत्या शास्त्रज्ञाचा विश्वास
     
        येत्या ५० वर्षांत मानवाचा क्लोन तयार करण्यात शास्त्रज्ञांना यश येईल, असा विश्वास यंदाचे वैद्यकशास्त्राचे नोबेल पारितोषिक मिळालेले शास्त्रज्ञ सर जॉन गर्डन यांनी व्यक्त केला आहे. १९९६मध्ये क्लोनिंग तंत्रज्ञानाने डॉली या मेंढीची यशस्वीरित्या निर्मिती करणाऱ्या एडिंबरोमधील शास्त्रज्ञांच्या यशामध्ये सर जॉन गर्डन यांनी पन्नास आणि साठच्या दशकात बेडकांच्या क्लेनिंगवर केलेल्या प्रयोगांचे मोठे योगदान होते. संपूर्ण मानवाचे क्लोनिंग करण्याआधी नैतिकतेच्या अनेक मुद्द्यांना तोंड द्यावे लागणार असले, तरी हे तंत्रज्ञान वैद्यकीयदृष्ट्या उपयुक्त ठरत असल्याचे स्पष्ट झाल्यानंतर सर्व चिंता दूर होतील, असा विश्वास तज्ज्ञांना वाटत आहे.
      या संशोधनामुळे अपघातात मूल गमावलेल्या पालकांना आपल्या मुलासारखे मूल मिळू शकेल. मात्र क्लोनिंगद्वारे निर्मिती केलेल्या बहुसंख्य प्राण्यांमध्ये नंतर दोष निर्माण झाले आहेत.  ही वस्तुस्थिती आहे. त्यामुळे मानवाचे क्लोनिंग करण्याआधी या तंत्रज्ञानात मोठ्या प्रमाणात सुधारणा करणे आवश्यक आहे, असे गर्डन यांनी म्हटले आहे.